15 februari 2017

Wat doen de markten?

Het was de beste der tijden, het was de slechtste der tijden,

het was de eeuw van wijsheid, het was de eeuw van dwaasheid, het was het tijdvak van het geloof, het was het tijdvak van ongeloof,

het was het jaargetijde van het licht, het was het jaargetijde van duisternis, het was de lente van de hoop, het was de winter van de wanhoop

De Geschiedenis van Twee Steden, Charles Dickens (1859)

 

In tijden van verwarring is het vaak een goed idee om terug te grijpen naar illustere voorgangers. Charles Dickens verwoordde in ‘De Geschiedenis van Twee Steden’ het ambigue gevoel dat ons op dit ogenblik bekruipt. En alhoewel het boek in 1859 geschreven werd, lijkt de openingszin perfect de huidige situatie weer te geven. Maar zelden wisselden hoop en wanhoop elkaar op de financiële markten aan zo’n duizelingwekkend tempo af.

In de hoofden en in de harten van de beleggers is Donald Trump al enkele keren van Mister Hyde in Doctor Jekyll veranderd en omgekeerd. De nieuwe president is nu ongeveer een maand aan de macht en nog steeds is niet echt duidelijk of het nu de scheppende kracht (Eros) of de vernietigende kracht (Thanatos) is die de bovenhand zal halen.

De kat uit de boom kijken

Zoals verwacht en eerder al vermeld, is het niet meer dan logisch dat er na de sterke stijging die volgde op de verkiezingsoverwinning van Trump  minstens een rustpauze  zou ingelast worden. Dit is nodig om de explosieve opwaartse beweging te verteren en om eventuele overkochte posities te corrigeren. Zoiets is onvermijdelijk en zelfs gezond voor de markt. Om trends of trendwijzigingen te kunnen opsporen, hebben we niets aan sterke stijgingen of dalingen in de diverse activaklassen zoals we de laatste maanden zagen. Om van een goed onderbouwde, gefundeerde trend te kunnen spreken, moeten de (opwaartse en neerwaartse) bewegingen eerst gecorrigeerd worden. Het is pas als na zo’n correctie de beleggers met evenveel enthousiasme verder gaan op de ingeslagen weg dat we met iets meer vertrouwen kunnen meesurfen op het beurssentiment.

 

Wat zegt Mister Market?

De horizontale marktbeweging die we sinds het begin van het jaar zien, is op zich ook een correctie, hoe saai en betekenisloos die ook kan overkomen. En bijgevolg is het een interessante informatiebron om na te gaan hoe de markten het stellen en wat we kunnen verwachten. Mister Market spreekt deze keer misschien met horten en stoten, maar het is toch raadzaam om aandachtig te luisteren. Volgens sommigen is de belangrijkste reden voor de aarzeling op de markten de stroom negatief nieuws over Trump. Protectionistische maatregelen nemen en handelsakkoorden opblazen kan de Amerikaanse president letterlijk met één pennentrek en hij heeft duidelijk de smaak te pakken van de macht die de executive orders hem bieden. Maar voor de meer marktvriendelijke punten van zijn aangekondigde beleid, zoals de belastingverlagingen, dereguleringen en infrastructuurwerken, volstaat een eenzijdige beslissing van de president niet. Daarvoor zijn wetten nodig en dat vergt nu eenmaal meer tijd. Nu moeten we die verklaring ook met een korreltje zou nemen. Als de markt een cor- rectie nodig acht, is een verklaring immers snel gevonden.

 

Een gunstige economische omgeving

Laat ons beginnen met het licht en de hoop uit het citaat van Dickens. De wereldeconomie stelde het de laatste maanden van vorig jaar zeer goed en heeft dat positieve momentum over het jaareinde kunnen tillen. Als de consensus van de economisten klopt, zien we dit jaar een reële groei van de mondiale economie van ongeveer 3,8%. Dat is toch verre van slecht. Eenmaal de aangekondigde stimule ringsmaatregelen effectief van kracht worden, kan dat de Amerikaanse al redelijk ver gevorderde – conjunctuurcyclus met een paar jaar verlengen. Iets waar uiteraard ook de rest van de wereld garen bij zal spinnen als het effectief zo ver komt. Dit op voorwaarde dat Donald Trump niet be- sluit om de Amerikaanse grenzen hermetisch af te sluiten!

 

Protectionisme

Want laten we wel wezen, als de grenzen dicht gaan, zal dit positieve verhaal heel snel een andere wending nemen. Maar voorlopig gaan we nog niet van zo’n scenario uit. Het is trouwens niet alleen ’s werelds grootste economie die het goed stelt. De economie van de eurozone groeit mo- menteel met 2%, wat bijna het dubbele is van het geraam- de groeipotentieel. Dat is goed nieuws, want nu hoeven we niet langer te vrezen voor deflatie en komt integendeel de zolang verhoopte inflatie eindelijk terug.

Zelfs de economie van het Verenigd Koninkrijk blijft het dank- zij de tussenkomsten van de Bank of England verrassend goed doen, alhoewel de – te – snel oplopende inflatie een deel van de groei wegknabbelt. Dit brengt de Britse mone- taire autoriteiten mogelijk nog dit jaar in een moeilijk parket.

Als we alles samen bekijken zien we sinds de verkiezing van Donald Trump een langere cyclus, een hogere groei, meer inflatie, een hogere lange rente en mooie bedrijfs- winsten. Dit verantwoordt een overweging in aandelen ten opzichte van overheidsobligaties.

 

Geopolitieke en monetaire onzekerheden

Maar het is niet allemaal peis en vree. De keerzijde van ons verhaal is wanhoop, duisternis en dwaasheid. Want tegenover al die mooie economische cijfers staan er een aantal geopolitieke onzekerheden. In Europa komen er dit jaar nogal wat verkiezingen op ons af. We warmen ons op met de verkiezingen in Nederland, om dan meteen naar de volgende ronde te gaan in Frankrijk en daarna Duitsland. De kans dat extreme en/of populistische partijen de macht grijpen is wel eerder klein. Maar na de onverwachte uitkomst van eerst het Brexit-referendum en vervolgens de Amerikaanse presidentsverkiezingen, zullen de zenuwen ongetwijfeld gespannen staan. Daarnaast bestaat ook de kans dat de Italianen dit jaar opnieuw naar de stembus geroepen worden voor vervroegde verkiezingen. Ook de onderhandelingen over de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie zullen voor de nodige zenuwachtigheid zorgen. Het is dan ook uitkijken naar wat Schotland zal doen. En als laatste onderdeel van ons lijstje met geopolitieke onzekerheden mogen we natuurlijk de onvoorspelbare Donald Trump niet vergeten.

 

Wall of Worry

Als de markt van probleem naar probleem surft en ongeacht de uitkomst vervolgens telkens opgelucht hoger klimt, spreken we over een Wall of Worry. We moeten toe- geven dat we er zelden zo’n mooie gezien hebben als nu. En dan hebben we het nog niet over de onzekerheden over het monetaire beleid die een sterke groei en oplopende inflatie met zich meebrengen. De consensus voor het aantal Amerikaanse renteverhogingen dit jaar ligt zowat tussen 2 en 3. We hoeven maar naar het recente verleden te kijken om eraan herinnerd te worden dat een kleine verschuiving van de consensus over de Amerikaanse rente tot behoorlijk grote volatiliteitsgolven in alle activaklassen kan leiden. Het kan natuurlijk dat de consensus op het einde van het jaar zal blijken te kloppen, maar de ervaring leert ons dat dit waarschijnlijk niet zo zal  zijn.

Voor Europa verwachten we op monetair vlak een rustiger jaar. Er is nog lang geen sprake van een hogere Europese rente. Meer nog, Mario Draghi zal ons in 2017 te pas en te onpas vertellen dat er beterschap in zicht is en dat we al goed gevorderd zijn, maar dat het nog te vroeg is om de maandelijkse aankopen van 60 miljard euro overheids- en bedrijfspapier stop te zetten.

Wijzigingen in de verwachte rentebewegingen zullen trouwens een onmiddel- lijke impact blijven hebben op de wis- selkoers van de euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar. En wat als  de  dol- lar sneller stijgt dan wat wenselijk is? Of net niet doet wat iedereen verwacht en juist lager gaat, richting zijn theoretische waarde van 1,2 dollar voor een euro? Want laat ons niet vergeten dat de dol- larstijging vooral veroorzaakt wordt door het aanzuigen van buitenlandse kapita- len die naar de Amerikaanse beurs en obligatiemarkt vloeien. We weten echter allemaal hoe wisselvallig die zogenaam- de portfoliostromen kunnen zijn. En  dan hebben we het nog niet gehad over de mogelijke gevolgen voor de groeilanden van wilde beren- of stierensprongen van de greenback, eventueel gekruid met een snuifje protectionisme. Allemaal redenen genoeg om zelfs met een positief basis- scenario aandachtig, waakzaam en voor- zichtig te blijven. In de “best of times”  zijn aandelen, en vooral de sterk achtergebleven Europese aandelen, aan het feest. In de “worst of times” blijft goud zijn rol van verzekering spelen. Charles Dickens zou het vanop Guildhall Square beamen.

Linked articles