09 december 2016

ECB verlengt geldcreatie tot minstens eind 2017

Na weken van Trumpmania waren gisteren alle ogen gericht op de voorzitter van de Europese Centrale Bank Mario Draghi. En gezien de marktreactie (een sterke stijging van de Europese aandelenmarkten ondanks de tegenvallende, maar verwachte, uitslag in het Italiaanse referendum tijdens het weekend) werd er weer heel wat verwacht van Super Mario.

De consensus was dat mijnheer Draghi het aankoopprogramma van overheids- en in iets mindere maten bedrijfspapier, met zes maand zou verlengen. Met name van maart tot september 2017 en voor een maandelijks bedrag van 80 miljard EUR.

Twijfel en ook discussie binnen de ECB was er over het behoud van de 80 miljard dan wel of er zou “getaperd” worden naar 60 miljard EUR. Uiteindelijk werd het het tweede. De verrassing was dat Mario Draghi in een gulle Kerstbui er nog eens drie maanden extra bij deed. Zo zal de ECB de financiële markten voor (ten minste) heel 2017 met manna uit de hemel beregenen.

En “ten minste” is hier niet onbelangrijk. Want de voorzitter wilde niet horen van het woord “taperen”. Als je hem zo bezig hoorde, is hij nog maar net begonnen. Zelfs de voorlopige einddatum van eind 2017 staat nog wijd open voor verlenging. Want tot de inflatie op een duidelijk pad naar 2% is, zullen we doorgaan.

Het is de ECB namelijk menens. Bij de vraag of het eigen vooruitzicht voor een inflatie van 1,7% in 2019 voldoende dicht bij de 2% ligt, was het antwoord simpelweg neen. Met andere woorden, de ECB gelooft dat het tot in 2020 zal duren voordat de inflatiedoelstellingen worden bereikt. We zien hier dus een bijna eeuwigdurende kwantitatieve versoepeling, in financiële marktentermen dan toch.

Wat de vraag doet rijzen: “waar gaan ze al dat papier blijven vinden?” Het antwoord is dat de criteria worden bijgesteld. Vanaf april kan er ook papier gekocht worden met een looptijd van minder dan 2 jaar en met een rentevoet onder de depositorente.

Zoals uit dezelfde vragensessie bleek, kan het de Europese Centrale Bank niet schelen dat men zo steeds dichter bij het rechtstreeks financieren van de overheidsschulden komt of dat men op de aankopen een zeker verlies lijdt. Volgens Mario Draghi is het niet de bedoeling dat een centrale bank winst maakt. Kortom, men zal nog een hele tijd blijven kopen. Wat men koopt en met welke rentevoet of looptijd, is van ondergeschikt belang.

Voor de aandelenmarkten was Kerstmis dit jaar al begonnen een paar uur na de verkiezing van Donald Trump. Zij slikten deze boodschap als zoete koek en gingen op hun elan door. Eindelijk slagen de Europese beurzen er in om volop deel te nemen aan de rally, waarbij financiële waarden het voortouw nemen. Want de lange rente blijft door de verhoopte inflatie-impulsen komende van de andere kant van de Atlantische Oceaan stijgen. Zelfs ondanks de belofte van de ECB om nog heel veel papier op te kopen. Dat zorgt voor een steilere rentecurve, wat extreem goed nieuws is voor de financiële sector.

Maar ook in de Verenigde Staten gaat het feest verder. De toonaangevende Amerikaanse indexen zetten al hun dertiende record neer sinds de verkiezing van Donald Trump. Ook de USD blijft stijgen. Er blijft immers een grote kloof bestaan tussen het extreem soepele monetaire beleid van de ECB en dat van de Federal Reserve. Die laatste zal met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zijn rente verhogen later deze maand. De Amerikaanse markten blijven als een magneet geld van over heel de wereld aantrekken. Nu is weer vooruitzicht op een nieuwe stapel Europees geld dat dan weer in USD kan worden omgezet en naar de VS worden versluisd.

Dit alles maakt dat we zelden of nooit aandelenmarkten hebben gezien die zo overgekocht zijn als die in de Verenigde Staten. De logica achter de stromen en de bewegingen is al even duidelijk als artificieel. Aan de ene kant van de Atlantische Oceaan zit de nieuwe president te popelen om 1000 miljard USD op de goede oude Keynisiaanse manier in zijn economie te pompen. In Europa zit Mario Draghi klaar om hetzelfde te doen, op monetaire wijze, in Friedman stijl. Op die manier worden alle mogelijke geopolitieke risico’s, zoals de toestand in Italië en al de Europese verkiezingen van volgend, verdronken in een zee van geld

Linked articles